Ana Temalar ve Önemli Fikirler/Gerçekler: 1. İstiklal Marşı'nın Tanımı ve Önemi: Bağımsızlık ve Kimliğin Sembolü: İstiklal Marşı, Türkiye Cumhuriyeti'nin bağımsızlığını ve birliğini ifade eden en önemli metinlerden biridir. Cumhurbaşkanlığı Genelgesi'nde "bağımsızlık mücadelesinin abidevi ifadesi", "millî benlik ve kimliğin göstergesi" ve "özgürlük ve bağımsızlık mücadelesinin en önemli belgelerinden" biri olarak tanımlanmaktadır. ("BOOK2022110411070000000019.pdf", s. 9) Özgün Konumu: Dünyadak i birçok ülke bağımsızlıklarını ilan ettikten sonra marşlarını kaleme alırken, İstiklal Marşı bizzat istiklale giden yolda yazılmış, dolayısıyla bağımsızlık ruhunu tetikleyen en kıymetli hareket unsurlarından biri olmuştur. ("BOOK2022110411070000000019.pdf", s. 9) Toplumsal Mutabakat Metni: Maruf Özülkü'nün "İstiklal Marşı Kültürü" (2021) adlı çalışmasında İstiklal Marşı'nın "güçlü bir manifesto" niteliğinde olduğu ve "toplumsal/kültürel mutabakat metni" olma vasfını taşıdığı belirtilmektedir. ("BOOK2022110411070000000019.pdf", s. 26) İsmail Kara da İstiklal Marşı'nı "toplumsal mutabakat" metni gibi bir yaklaşımla ulusal bilinçteki rolüne dikkat çeker. ("BOOK2022110411070000000019.pdf", s. 24) 2. Mehmet Akif Ersoy ve İstiklal Marşı Arasındaki Ayrılmaz Bağ: Şairin Ruh Hali: Mehmet Akif Ersoy, İstiklal Marşı'nı kaleme alırken "aklında ve gönlünde büyük bir bağımsızlık ruhu ve coşkusu" vardı. ("BOOK2022110411070000000019.pdf", s. 9) Süreç ve Mağduriyetler: Akif, marşın yazım sürecinin yakın takipçisi olmuş, kimi zaman "mağdur da edildi. Yazdığı marş, birçok kez değiştirilmek de istendi. Akif eleştirildi. Uzun zaman adı anılmak da istenmedi." Ancak millet tarafından unutulmamıştır. ("BOOK2022110411070000000019.pdf", s. 9) Bağımsız Değerlendirilemezlik: Çalışmaların geneline bakıldığında İstiklal Marşı'nın doğal olarak Mehmet Akif'ten bağımsız değerlendirilemediği, çoğu kitabın onunla birlikte adlandırıldığı ve Milli Mücadele yıllarındaki çabalarının vurgulandığı anlaşılmıştır. ("BOOK2022110411070000000019.pdf", s. 36) 3. İstiklal Marşı Literatürünün Evrimi (1921-2021): İlk Dönem (1921-1960): İstiklal Marşı'nın kabulünden sonraki ilk 40 yıl içinde, marş üzerine yoğunlaşan akademik veya kültürel bir kitap çalışması tespit edilememiştir. Bu durum, marşın değiştirilmesi yönündeki tartışmalar ve Mehmet Akif'in adının uzun süre anılmak istenmemesi gibi sosyo-politik faktörlere bağlanmaktadır. ("BOOK2022110411070000000019.pdf", s. 18-19) Eşref Edip'in 1940 tarihli "İnkılâb Karşısında Akif - Fikret..." kitabı ise salt marş üzerine değil, dönemin tartışmaları bağlamında mukayeseli bir eserdir. Yükseliş Dönemi (1960-2000): 1960'lı yıllardan itibaren marş konulu kitaplar yayımlanmaya başlamış, milli ve dini/muhafazakar yorumlar ile Mehmet Akif'in hayatına odaklanılmıştır. 2000 yılına kadar toplam 40 kitap yazılmıştır. ("BOOK2022110411070000000019.pdf", s. 19-20) Akademik Yoğunlaşma (2000 sonrası): 2000 yılı ve sonrasında 83 kitap yayımlanmasıyla birlikte İstiklal Marşı akademik alanda daha fazla öne çıkmıştır. Akademisyenlerin marşı bir metin olarak incelemeye başlaması, basım-yayın faaliyetlerindeki atılımlar, dini/muhafazakar çevrenin ilgisi ve siyasal teşvikler bu artışın nedenleridir. ("BOOK2022110411070000000019.pdf", s. 20) "İstiklal Marşı Yılı" (2021): TBMM ve Cumhurbaşkanlığı tarafından "İstiklal Marşı Yılı" ilan edilmesiyle 2021, 100 yıllık süreçte en çok kitap yayımlanan yıl olmuştur (22 kitap). ("BOOK2022110411070000000019.pdf", s. 20) 4. Çalışma Türlerine Göre Dağılım ve İçerik Özellikleri: Kitaplar (Toplam 123): Tahlil, İnceleme/Yorumlama/Açıklama Odaklı (%38): En büyük kısmı oluşturur. Genellikle marşın on kıtasının tamamını içerisindeki kavram ve ifadeler bağlamında yorumlar, birer şerh metni niteliği taşır. Mehmet Akif Ersoy'un hayatı ve sanatı da değerlendirmelere dahil edilir. ("BOOK2022110411070000000019.pdf", s. 21-22) İsmail Kara'nın "Bir Düşünce Tarihi Metni Olarak İstiklal Marşı" (2021) kitabı ise mısralar ve dizeler üzerinden değil, marş içerisindeki kavramlar bağlamında çoğulcu ve analitik bir inceleme sunarak farklılaşır. ("BOOK2022110411070000000019.pdf", s. 24-25) Tarihi Süreç Odaklı (%32): Marşın yazılışını, kabul edilişini ve önceki/sonraki tarihi olayları belgeleriyle anlatan 50 kitap tespit edilmiştir. Bu kitaplar genellikle TBMM kabul belgeleri ve dönemin süreli yayınları temel alınmıştır. ("BOOK2022110411070000000019.pdf", s. 27, 29) Resmî Kurum Yayını (%16): Çeşitli vesilelerle Cumhurbaşkanlığı, TBMM, bakanlıklar, valilikler, belediyeler gibi resmî kurumlar tarafından yayınlanan 24 kitap/kitapçık mevcuttur. ("BOOK2022110411070000000019.pdf", s. 32) Özellikle 2021 yılında Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı tarafından yayımlanan "Mehmet Akif Ersoy ve İstiklal Marşı" eseri, orijinal belgeler sunmasıyla dikkat çeker. ("BOOK2022110411070000000019.pdf", s. 32-33) Çocuklara Yönelik (%12): İlkokul çağı öğrencilerine milli marş bilincini kazandırmak amacıyla yazılmış, çoğu resimli metinler olan 18 kitap bulunmaktadır. ("BOOK2022110411070000000019.pdf", s. 31) Mukayeseli Çalışmalar (%2): Diğer marşlarla veya metinlerle karşılaştırma yapan 3 kitap bulunmaktadır. İsmet Özel ve Mustafa Tosun'un "Anayasa’dan İstiklal Marşı Çıkmaz İstiklal Marşından Anayasa Çıkar" (2012) kitabı, İstiklal Marşı'nı İslami çerçevede bir kanun ve anayasal ölçüt olarak ele almasıyla özgündür. ("BOOK2022110411070000000019.pdf", s. 29-30) Prof. Dr. Birol Emil ve Prof. Dr. Zeki Taştan'ın editörlüğündeki "100 Ülke 100 Marş: İstiklal Marşı" (2021) ise İstiklal Marşı'nı 100 ülkenin milli marşıyla kavramsal çerçevede mukayese eden ilk ve kapsamlı bir çalışmadır. ("BOOK2022110411070000000019.pdf", s. 30-31) Makaleler (Toplam 317 - 1920-2021): Genel Yazılar (%36): Gazete yazısı niteliğinde olup, meseleye genel bir perspektiften yaklaşan ve yazarın öznel değerlendirmelerinden oluşan yazılardır. ("BOOK2022110411070000000019.pdf", s. 51, 74) Sosyolojik-Tarihsel Çalışmalar (%16): Marşın yazıldığı ortamı, kabul edilişini, milli mücadeleye katkısını, kimlik inşasını, din ve milliyetçilik anlayışlarını ele alır. ("BOOK2022110411070000000019.pdf", s. 74) Şerh ve Tahlil Çalışmaları (%14): Marşın kavramlarını, genel manasını ve bent bent açıklamalarını içerir. ("BOOK2022110411070000000019.pdf", s. 74) Karşılaştırmalı Çalışmalar (%7): İstiklal Marşı'nı diğer metinlerle (Atatürk'ün Gençliğe Hitabesi, La Marseillaise, Kur'an-ı Kerim vb.) mukayese eder. ("BOOK2022110411070000000019.pdf", s. 74) Dönemsel İlgi Değişimi: 1920-1981 arasında sadece 168 makale yayımlanması, "edebiyat, sanat ve fikir dünyamızın aydınlatılması konusunda verilen çabanın yetersizliğinin yanı sıra bu ülkenin kendi evlatlarına ve onların çalışmalarına sahip çıkmamasının bir göstergesi" olarak yorumlanmıştır. ("BOOK2022110411070000000019.pdf", s. 59) 1981 sonrası ilgi artmıştır, özellikle 2021 yılında 27 makale ile zirve yapmıştır. ("BOOK2022110411070000000019.pdf", s. 76) Akademik İlginin Sınırlılığı (1981 öncesi): 1981'e kadar akademik mecrada sadece bir makalenin yayımlanması, marşa olan akademik ilginin sınırlı düzeyde kaldığını göstermektedir. ("BOOK2022110411070000000019.pdf", s. 57, 59) Bildiriler (Toplam 251): Dönemsel Artış: 1986'dan 2011'e kadar bildiri sayısı 1-5 arasında seyrederken, 2011'de İstiklal Marşı'nın kabul edilişinin 90. yıldönümü vesilesiyle ciddi bir artış yaşanmıştır. 2021 yılında ise 193 bildiri sunularak önceki yılların üç katından fazla bir sayıya ulaşılmıştır. ("BOOK2022110411070000000019.pdf", s. 98) Konu Çeşitliliği: Bildirilerde İstiklal Marşı; müzik, psikanalitik inceleme, tarihi belge, milli marş yarışmasındaki şiirler, diğer devlet marşlarıyla mukayese, dilbilimsel, göstergebilimsel, sözlüksel yönler, Akif'in milliyetçilik duygusu, psikolojisi, Safahat'taki izleri, eğitici ve hikmet yönü, ortaya çıkış sebebi, hatıra kitaplarına yansıması, kavramsal örtüşmeler, değişiklik girişimleri, ideolojik yönü, anayasa meselesi, şiirsel özellikler, harp edebiyatı ürünü olma özelliği, söz varlığı, değerler eğitimi, hukuki yönü, havacılık irtibatı, sanat ve dinî-tasavvufi yönler gibi çok çeşitli açılardan ele alınmıştır. ("BOOK2022110411070000000019.pdf", s. 99-102) Uluslararası İlgi: Özellikle 2021 yılında Türkiye dışından (Azerbaycan, Cezayir, Macaristan, Ürdün, Bosna-Hersek, Ukrayna, Sudan, Arnavutluk, İran, Kırgızistan, İsveç) araştırmacılar tarafından sunulan 28 bildiri, İstiklal Marşı'nın Türkiye dışındaki yansımalarını ve uluslararası ilgiyi göstermektedir. ("BOOK2022110411070000000019.pdf", s. 102) Lisansüstü Tezleri (Toplam 4): Sınırlı Çeşitlilik: YÖK Ulusal Tez Merkezi veri tabanında İstiklal Marşı üzerine yapılan lisansüstü araştırma çeşitliliği oldukça kısıtlıdır (2006-2018 yılları arasında 4 tez). Tezler müzik eğitimi, müzik bilimleri, müzikoloji ve tarih ana bilim dallarında yapılmıştır. ("BOOK2022110411070000000019.pdf", s. 133-135) Bu durum, milli marşın farklı disiplinler tarafından daha fazla incelenmesi gerektiğine işaret etmektedir. Dergi Özel Sayıları (Toplam 6 - 2021): 2021 Yılına Odaklı: 2021 yılı, İstiklal Marşı'nın kabulünün 100. yılı olması nedeniyle birçok dergi özel sayı çıkarmıştır. Bu sayılar, İstiklal Marşı'nın tarihi, yazılış süreci, Akif'in kişiliği, edebi ve sanatsal yönleri, kültürel kaynakları, ideolojik boyutları ve farklı disiplinlerden yorumları gibi konuları kapsamıştır. ("BOOK2022110411070000000019.pdf", s. 136-140) Çevrim İçi Etkinlikler (Toplam 100 - 2021): Pandeminin Etkisi ve Niceliksel Artış: COVID-19 pandemisi nedeniyle 2021'de birçok etkinlik çevrim içi platformlarda gerçekleştirilmiş, bu da niceliksel bir artışı beraberinde getirmiştir. ("BOOK2022110411070000000019.pdf", s. 145) Ortak Temalar: Etkinliklerin büyük çoğunluğunda Mehmet Akif Ersoy'un biyografisi, İstiklal Marşı'nın tarihi koşulları, Türk-İslam medeniyetindeki yeri, Akif'in mütefekkir kimliği ve İstiklal Marşı'nın milli birlik ve beraberliği kurucu rolü vurgulanmıştır. ("BOOK2022110411070000000019.pdf", s. 168) 5. Literatürdeki Eksiklikler ve Gözlemler: Fikri Arka Plan Çalışmaları: İstiklal Marşı'nın içerdiği kavramların alt yapısını ve felsefi arka planını işleyen İsmail Kara'nın "Bir Düşünce Tarihi Metni Olarak İstiklal Marşı" (2021) gibi çalışmaların nicelik olarak az olduğu görülmektedir. Fikri altyapıya yönelik çalışmaların artırılması gerekmektedir. ("BOOK2022110411070000000019.pdf", s. 35) Tekrar Eden İçerikler: Çok sayıda çalışmanın yapılması, özellikle tahlil odaklı kitaplarda ister istemez tekrar düşülmesine neden olmuştur. ("BOOK2022110411070000000019.pdf", s. 34-35) Siyasal Kesimlerin Yaklaşımı: Metinleri üreten yazarların çoğunlukla muhafazakar/İslamcı camiadan entelektüel kişiler olduğu, sol/liberal kesimlerden aydın ve yazarların milli marş hakkında metin yazmaktan imtina ettikleri belirtilmiştir. Bu durum, İstiklal Marşı'na hala birçok siyasal kesimin aynı bilinç ve ortak duyguyla bakmadığını göstermektedir. Bu nedenle marşın "henüz yeterli derinlikle işlenmemiş büyük bir şiir olduğu söylenebilir." ("BOOK2022110411070000000019.pdf", s. 36) Akademik İlgide Gecikme: İstiklal Marşı'nın uzun yıllar boyunca ihmal edildikten sonra, özellikle 2010'dan sonra akademisyenlerin konu alanına girdiği ve edebi bir metin olarak değerlendirilmeye başlandığı gözlemlenmiştir. ("BOOK2022110411070000000019.pdf", s. 35-36) Sonuç: İstiklal Marşı, Türk milletinin bağımsızlık mücadelesinin ruhunu ve kimliğini şekillendiren eşsiz bir eserdir. Geçtiğimiz yüzyılda marş üzerine yapılan çalışmalar, özellikle son yirmi yılda ve "İstiklal Marşı Yılı" ilan edilen 2021'de önemli ölçüde artmıştır. Bu çalışmalar, marşı tarihi, edebi, sosyolojik, felsefi ve pedagojik boyutlarıyla ele alarak zengin bir literatür oluşturmuştur. Ancak, fikri arka planına yönelik derinlemesine çalışmaların ve farklı siyasi görüşlerden gelen entelektüel yaklaşımların hala sınırlı olduğu gözlemlenmektedir. İstiklal Marşı'nın gelecek nesillere aktarılması ve evrensel mesajlarının daha geniş kitlelere ulaştırılması için çok disiplinli ve kapsayıcı çalışmaların devam ettirilmesi büyük önem taşımaktadır. Marş, sadece bir milli sembol olmakla kalmayıp, barındırdığı derin anlam katmanlarıyla sürekli yeni okumalara ve yorumlamalara açık, yaşayan bir metin olma özelliğini korumaktadır. ... Devamını Oku