Genel Bilgiler ve Ezop Hakkında Yazar ve Yayıncı: Kitap, Hasan Yiğit tarafından yayına hazırlanmıştır. Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmeni olan Hasan Yiğit'in çocuk edebiyatı alanında üç yüzden fazla kitabı bulunmaktadır. Yayıncı, Başlık Yayınları (Hiperlink Eğitim İletişim Yay. Gıda. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin tescilli markasıdır). ISBN: 978-625-8228-25-0 (e-ISBN: 978-625-8228-35-9) Ezop'un Kökeni ve Yaşamı: Ezop (Aisopos), M.Ö. 8. ve 7. yüzyıllar arasında (MÖ. 620-560) yaşamış bir Anadolu insanıd ır. Doğum yerinin günümüzdeki Sivrihisar olduğu sanılmaktadır. Frigya askeri olarak katıldığı bir savaşta esir düşmüş ve Yunanistan'da İadmon adlı bir efendi tarafından köle olarak satın alınmıştır. İadmon, Ezop'u çocuklarının öğretmeni olarak görevlendirmiş ve Ezop masallar anlatmayı sevmiştir. Fabl Türünün Doğuşu: Ezop'un anlattığı masallar, olayların kısa tutulması, sonunda bir ders veya öğüt verilmesi ve kahramanların insanlardan çok hayvan ve bitkilerden oluşmasıyla karakterizedir. Bu masal türüne "fabl" adı verilmiştir. Ezop'un Özgürlüğü ve Ölümü: Çocukları iyi yetiştirdiği için efendisi İadmon tarafından özgürlüğüne kavuşturulan Ezop, Atina'ya gitmiştir. Atina'daki zorba yönetime karşı çıktığı için tutuklanmış ve bir uçurumdan atılarak öldürülmüştür. Ezop Masallarının Yayılımı: Ezop'un masalları, sağlığında yayılmaya başlamış, Hıristiyanlığın yayıldığı bölgelerde kiliseler aracılığıyla geniş bir alana ulaşmıştır. Ortaçağ'dan sonra Fransız masalcısı La Fontaine de Ezop masallarından yararlanarak yayılmasına katkıda bulunmuştur. İlk kez Yunanlı papaz Planudes tarafından derlenip "Ezop'un Hayatı" adıyla kitap olarak yayımlanmıştır. Masalların Ana Temaları ve Önemli Fikirleri 1. Zeus ile Kaplumbağa Bu masal, insanların İlk Çağ'daki inanç sistemlerinden ve "Baş Tanrı" Zeus figüründen bahseder. Zeus'un Kimliği: Zeus, parlayan, ışıldayan anlamına gelen ve tanrılar tanrısı olduğuna inanılan bir figürdür. Güneş kadar parlak olduğu ve yüzüne bakanın gözlerini kamaştırdığı anlatılır. Zeus ve Hera'nın Düğünü: Zeus, baş tanrıça Hera ile evlenmeye karar verir. Düğünlerinin "dünyanın en parlak, en gösterişli düğünü" olmasını isterler ve Hermes aracılığıyla tüm canlıları Olimpos Dağı'ndaki düğüne çağırırlar. Kaplumbağanın Yokluğu ve Cezası: Düğüne, evini bitirmeye çalıştığı için kaplumbağa katılamaz. Hermes'in Zeus'a bu durumu bildirmesi üzerine Hera çok öfkelenir ve kaplumbağaya "dünya durdukça unutulmayacak" bir ceza verilmesini ister. Zeus, öç alma tanrıçası Nemesis'i çağırır ancak Hera, ölümden ziyade sürekli hatırlanacak bir ceza ister. Önemli Ders: Masalın girişinde Zeus'un verdiği cezanın kitapta okunacağı belirtilir ve kaplumbağaların temizliğe düşkünlüğü ve uzun ömürlülüğü hakkında bir bilgi verilir. Bu kısım, masalın sonunda kaplumbağanın aldığı cezanın, onun sürekli sırtında taşıdığı eviyle ilgili olabileceğine işaret eder. 2. Aslan, Eşek ve Horoz Bu masal, kibir, özgüven ve başkalarını küçümsemenin tehlikeleri üzerine kuruludur. Eşeğin Kibri ve Yanılgısı: Eşek, ormanda aslandan kaçmasına rağmen, horozun ötüşüyle aslanın kendisinden korktuğunu ve kaçtığını düşünür. Horozun uyarılarına rağmen kendi anırmasının aslanı korkuttuğuna inanır. "Aslan benim anırmamı duyunca korktu. Bak nasıl kaçıyor! Vay be! Ben ne güçlü anırıyormuşum böyle. Aslan bile korktu kaçtı. Ben bunca zaman ondan boşuna korkmuşum." Horozun Gerçekçi Uyarısı: Horoz, aslanın eşeğin sesinden değil, tanımadığı ve güçlü sandığı kendi sesinden korktuğunu anlatır. "Aslan senin anırtından korkmadı. Niye korksun ki? Seni de, senin sesini de tanıyor... Onun, benim 'Ü ürü üüü!' diye ötüşlerim kaçırttı. Kalıbımı basarım başka türlüsü olamaz." Horoz, eşeği "Dost acı söyler" atasözünü anımsatarak ikna etmeye çalışır ve aslanın tehlikelerine karşı uyarır. Dersin Uygulanması: Eşek, horozun tüm uyarılarına rağmen kendi gücüne inanmaya devam eder ve aslanın peşinden gider. Aslan, horozun sesini duymadığı için eşeğin tek başına olduğunu anlar ve onu kolayca avlar. Eşek son anlarında hatasını anlar: "Horozu dinlemeliydim... Kendi kendimi boşuna böbürlendirdim." Ana Tema: Aşırı özgüven ve kibir, gerçekleri görmeyi engelleyerek felaketle sonuçlanabilir. "Dost acı söyler" atasözü, masalın temel dersini özetler. 3. Eşek, Tilki ve Aslan Bu masal, insanların acımasızlığı, bencillik, kurnazlık ve dostluk kavramlarını sorgular. İnsanların Acımasızlığı: Yaşlı eşeğin sahibi tarafından maruz kaldığı kötü muamele detaylı bir şekilde anlatılır. Eşeğin yıllarca çalıştırılmasına rağmen yaşlandığında değirmen dönüşü düştüğü için acımasızca dövülmesi ve evden kovulması, insanların hayvanlara karşı olan zalimliğini gözler önüne serer. "Bir yandan dövüyor, bir yandan da, ‘Sersem eşek! İşe yaramaz hayvan!’ diye bağırıyordu. Vura vura sopa kırıldı... Yorulunca, ‘Defol git, bir daha gözüm görmesin seni!’ dedi." Tilki de bu duruma "Ne acımasız, ne bencil oluyor bu insanlar! Utanmıyorlar da! Yıllarca karın tokluğuna çalıştırıyorlar, sonra da kapı dışarı!..." sözleriyle tepki gösterir. Tilkinin Kurnazlığı ve Bencilliği: Tilki, aslan tarafından yakalandığında canını kurtarmak için "dostu" eşeği satmayı teklif eder. "Beni öldürmezsen sana kocaman bir eşek yeme fırsatı sunarım... Beni öldürmeyeceğine söz verirsen, seni eşeğin yanına götürürüm." Aslanın şüphelerine rağmen tilki, can tatlı olduğu için eşeği feda etmekten çekinmez. "Aslan eşeğe karşılık benim canımı bağışlayacak,’ diye düşünmüş. ‘Gerçi yaptığım eşeği satmak ama ne yapabilirim? Can tatlı. Ne diye satmayacakmışım?’" Aslanın Güveni ve Ceza: Aslan, tilkinin kurnazlığını bildiği için ona tamamen güvenmez ve kuyruğundan ısırarak eşeğe götürmesini sağlar. Tilki, eşeği sattığı için aslan tarafından cezalandırılır. Aslan, "Çünkü sen, kendi canın için seni arkadaşı sanan eşeği sattın. Başkalarını satama diye önce seni yiyeceğim. Sonra da eşeği yerim." diyerek tilkiyi öldürür. Ana Tema: Bencillik ve hayatta kalma içgüdüsü, dostluk bağlarını ve etik değerleri göz ardı etmeye neden olabilir. Ancak, bu tür kurnazlık ve ihanet genellikle karşılıksız kalmaz ve bedeli ödenir. Masal aynı zamanda insanların hayvanlara karşı acımasız davranışlarını da eleştirel bir dille sunar. Sonuç Bu üç masal, Ezop'un fabl geleneğinin temel özelliklerini taşımaktadır: hayvan karakterler aracılığıyla ahlaki dersler verme. Masallar, kibir, bencillik, acımasızlık ve dostluk gibi evrensel temaları işleyerek okuyuculara (özellikle çocuklara) önemli yaşam dersleri sunmaktadır. Kitabın önsözünde belirtildiği gibi, bu masallar "Ezop Dede'nin verdiği ders" üzerine düşünmeye teşvik etmektedir. ... Devamını Oku