1. Genel Bakış ve Amaç Sözlük, Türk Akustik Derneği'nin 30. yılını kutladığı 2022 yılında yayımlanmıştır. Temel amacı, akustik biliminin Türkiye'de yaygınlaşması, kamuoyunun bilgilendirilmesi ve bu alanda çalışan kişi ve kurumlar arasında iletişim ve işbirliğinin sağlanmasıdır. "Akustik bilim dalı, başta mühendislik, mimarlık, müzik ve tıp olmak üzere pek çok farklı disiplini ilgilendirmekte ve ses fiziği, titreşim, konuşma, işitme, gürültü kontrolü, mimari akustik, psikoakustik, bioakustik, su- altı akustiği, tıbbi akustik vb. alt dallara ayrılmaktadır." Bu disiplinlerarası yapının gerektirdiği ortak terminolojinin benimsenmesi, Türkçe yayın çeşitliliğini ve niteliğini artırma açısından büyük önem taşımaktadır. 2. Oluşum Süreci ve İlkeler Sözlüğün hazırlanması süreci 2019 yılında başlatılan bir proje ile resmiyet kazanmıştır. İlk toplantı 18 Ekim 2019'da 13. Ulusal Akustik Kongresi ve Sergisi sırasında akademisyen ve araştırmacıların katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Bu toplantıda çeviri için benimsenen temel ilkeler şunlardır: "terimlerin Türkçe diline çevirisi için terimlerin yalınlığı, anlaşılabilirliği, doğru ifadesi, dil kurallarına uygunluğu ve mümkün olduğunca öz Türkçe’nin kullanılması." Danışma Kurulu üyeleri arasında Prof. Dr. Füsun Demirel, Prof. Dr. Mehmet Çalışkan, Prof. Dr. Neşe Yüğrük Akdağ, Prof. Dr. Nevzat Özgüven ve Prof. Dr. Selma Kurra gibi değerli isimler yer almıştır. Prof. Dr. Bülent Sankur da daha sonra Danışma Kurulu'na katılarak terim çevirilerinin diğer mühendislik alanlarındaki karşılıklarıyla uyumluluğu konusunda bilgi ve deneyimlerini aktarmıştır. 2020 yılında oluşturulan 4 ana çalışma grubu (Ses Fiziği, Titreşim; Hacim Akustiği, Psikoakustik, Müzikal Akustik; Gürültü Kontrolü, İşitme, Etkilenme; Bina Akustiği, Ölçümler) ile terim listesi genişletilmiş ve mevcut çeviriler taranmıştır. Sözlüğün ilk taslağı 27 Aralık 2020'de tamamlanmıştır. İkinci aşamada Dr. Ayça Şentop Dümen ve Dr. Zuhal Özçetin, çevirilerin tutarlılığı, eksik/tekrarlayan terimlerin tespiti ve yazım/dil kontrolü gibi düzenleme görevlerini üstlenmişlerdir. Bu aşamada, tartışmalı terimler Danışma Kurulu'nun görüşüne sunularak oy çokluğu ile karara bağlanmıştır. Disiplinlerarası geçerliliğin sağlanması amacıyla farklı uzmanlık alanlarından görüşler alınmış ve sözlüğe özel alan kullanımları da eklenmiştir. 3. İçerik ve Kapsam Sözlük başlangıçta 847 terimle başlamış, çalışma gruplarının katkılarıyla 1628 terime, düzenleme aşamasında ise toplam 2020 terime ulaşmıştır. Türkçe – İngilizce Bölümü'nde ise toplam 2110 terim yer almaktadır. Bu durum, çalışmanın kapsamlılığını ve zenginliğini göstermektedir. Sözlük, akustik biliminin çeşitli alt dallarını kapsayan geniş bir yelpazede terimler sunmaktadır. Bu alt dallar arasında şunlar bulunmaktadır: Akustik: Genel akustik terimleri. Mimari Akustik: Yapı ve hacim akustiği ile ilgili terimler (örn: "hacim akustiği", "reverberasyon süresi", "ses yutma katsayısı"). Psikoakustik: Sesin insan algısı üzerindeki etkileriyle ilgili terimler (örn: "gürlük", "işitme eşiği", "rahatsızlık"). Ses Fiziği: Sesin fiziksel özellikleri ve yayılımıyla ilgili terimler (örn: "frekans", "dalga boyu", "ses basıncı düzeyi"). Titreşim: Mekanik titreşimle ilgili terimler (örn: "titreşim", "sönümleme", "rezonans"). Gürültü Kontrolü: Gürültü ölçümü, azaltımı ve yönetimiyle ilgili terimler (örn: "gürültü düzeyi", "gürültü engeli", "aktif gürültü önleme"). Müzikal Akustik: Müzik aletleri, perde, tını gibi müzikle ilgili akustik terimler (örn: "perde", "tını", "harmonik"). İşitme: İşitme mekanizması ve işitme kayıplarıyla ilgili terimler (örn: "işitme kaybı", "odyogram"). Akustik Ölçümler: Akustik parametrelerin ölçülmesiyle ilgili terimler (örn: "ses düzeyi ölçer", "kalibrasyon"). Sözlükte yer alan bazı önemli terimler ve çevirilerine örnekler: "A-ağırlıklı eşdeğer sürekli ses basıncı düzeyi - LAeq": A-weighted equivalent continuous sound pressure level - LAeq "akustik pelerin": acoustic cloak "etkin gürültü önleme": active noise cancellation - ANC "işitsel peyzaj": soundscape "gürültüye bağlı işitme kaybı - GBİK": noise induced hearing loss - NIHL "ses yutma katsayısı": sound absorption coefficient "titreşim azaltma indeksi - Kij": vibration reduction index - Kij 4. Gelecek Hedefler Proje ekibi, sözlüğün sürekli güncel tutulmasını, genişletilmesini, açıklama ve tanımlamalarla zenginleştirilmesini hedeflemektedir. Bu durum, sözlüğün yaşayan bir kaynak olarak algılandığını ve akustik alanındaki terminolojik ihtiyaçlara adaptasyon yeteneğini göstermektedir. 5. Sonuç "Akustik Terimler Sözlüğü", Türk Akustik Derneği'nin Türkiye'de akustik biliminin gelişimine yönelik uzun soluklu çabalarının bir ürünüdür. Disiplinlerarası bir yaklaşımla, kapsamlı bir terim listesi sunarak ortak bir dil oluşturmayı hedeflemesi, alanındaki araştırmacılar, uygulayıcılar, öğrenciler ve tüm ilgililer için değerli bir referans kaynağı niteliğindedir. Sözlük, çevirilerin yalınlığı, anlaşılabilirliği ve öz Türkçe kullanımına verdiği önemle de öne çıkmaktadır. ... Devamını Oku