Kaynağın Künyesi ve Yayına Hazırlayan Hakkında Kitabın Adı: Külkedisi Yayına Hazırlayan: Hasan Yiğit Yayınevi: Başlık Yayınları (Hiperlink Eğitim İletişim Yay. Gıda. San. ve Tic. Ltd. Şti'nin tescilli markasıdır.) ISBN: 978-625-6988-06-4 e-ISBN: 978-625-6988-07-1 Baskı Yılı ve Yeri: 1. Baskı, İstanbul, 2022 Sayfa Sayısı: 48 Seri: Perrault Masalları 1 Yazar(lar)ın Sorumluluğu: "Bu kitapta yayınlanan yazıların etik, bilimsel ve hukuki sorumluluğu yazar(lar)a aittir." Hasan Yiğit Hakkında: Denizli- Çivril doğumlu, Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmeni. Çocuk Edebiyatı alanında üç yüzden fazla kitap yazmış ve eserleri ilkokul-ortaokul öğrencileri tarafından ilgiyle okunmaktadır. Charles Perrault Hakkında Önemli Bilgiler Yaşamı: 1628-1703 yılları arasında Paris'te yaşamış Fransız bir yazardır. Eğitim ve İlk Eserleri: Fransız Akademisi'nde eğitim almış, ilk kitabı "Büyük Louis Dönemi" ile "eskiler-yeniler" tartışmasını başlatmıştır. Ünü: Yetişkinler için de eserler yazmış olmasına rağmen, "asıl ününü çocuklar için yazdığı halk masallarından derlediği Masallar adlı kitapla yakaladı." Masallarının Etkisi: Perrault'nun masalları, Avrupa ülkelerinde halk masallarının derlenmesi ve yayınlanmasında bir çığır açmıştır. Perrault Masallarındaki Bakış Açısı ve Günümüz Anlayışıyla Çatışması Kaynak, Perrault'nun masallarındaki bakış açısının modern insan hakları ve toplumsal değerlerle nasıl çeliştiğini vurgulamaktadır: Toplumsal Cinsiyet Rolleri: "Perrault’un masallarda vermek istediği bakış açısı, günümüz insan hakları anlayışına uygun düşmüyordu. Masallarda erkekler güçlü ve egemen, kadınlar boyun eğen, eve kapanan kimseler olarak gösteriliyordu." Çocuk Yetiştirme Anlayışı: "Çocuklar söz dinleyen, uysal, büyüklerin her dediğini yapan türler olarak yetişsin isteniyordu." Günümüz Beklentileri: "Günümüzde ise kadın-erkek eşitliği söz konusu. Çocuklar ise düşüncelerini sergileyen, araştıran, sorgulayan, düş gücünü geliştiren, etkin kimseler olarak yetişsin isteniyor." "Külkedisi" Masalının Ön Sözünden Ana Temalar Yayıncının ön sözü, masalda işlenen bazı evrensel değerlere dikkat çekmektedir: Başkalarını Düşünme ve Fedakarlık: Masal kahramanı prenses, "yalnızca kendilerini düşünmez, başkalarını da düşünür. Onların da iyi olmasını, mutlu olmasını ister." Sevmediği biriyle evlenmemek için saraydan kaçmayı ve ahır temizlikçisi olarak çalışmayı göze alması, bu fedakarlığı göstermektedir. Karşılıksız Sevgi ve İyilik: Masalda "Karşılıksız sevmek, iyilik yapmak, paylaşmayı bilmek" gibi erdemlerin işe yarayıp yaramayacağı sorulmaktadır. Koruyucu Figür: "Leylaklar prensi" adı verilen bir koruyucu figürün varlığı belirtilmiştir. "Külkedisi" Masalının Özeti ve Önemli Olaylar Masal, genç bir kızın annesini kaybetmesiyle başlar ve üvey anne ile üvey kız kardeşlerinin zulmü altına girmesini anlatır: Mutluluğun Kayboluşu ve Üvey Ailenin Gelişi: Küçük kızın annesi vefat ettikten sonra, baba komşularının tavsiyesiyle iki kız çocuğu olan dul bir kadınla evlenir. Başlangıçtaki iyi niyetlere rağmen, üvey anne kısa sürede gerçek yüzünü gösterir ve kızı evin hizmetçisi yapar. Zulüm ve Aşağılama: Üvey anne ve kızları, Külkedisi'ni sürekli azarlar, aşağılar ve ona ağır işler yaptırırlar. Külkedisi'nin kendi kızlarından daha güzel, görgülü ve bilgili olması kıskançlığa neden olur. Külkedisi Adının Ortaya Çıkışı: Ahırda ve mutfakta çalışırken üstü başı kirlenen ve ocağın önünde oturan kıza, üvey kız kardeşleri tarafından "Külkedisi" adı takılır. Balo Daveti ve Umutsuzluk: Kralın düzenlediği baloya üvey kız kardeşler davet edilirken, Külkedisi çağrılmaz. Bu durum, onun baloya gitme arzusunu ve içinde yaşadığı umutsuzluğu pekiştirir. Perinin Yardımı: Külkedisi'nin sütannesi olan bir peri, onun iyi yürekliliğini bilerek baloya gitmesine yardım eder. Balkabağını arabaya, fareleri atlara ve arabacılara dönüştürür. Balo ve Prensle Tanışma: Külkedisi, perinin büyüsüyle baloya katılır ve güzelliğiyle herkesi, özellikle de prensi etkiler. Prens, ondan başka kimseyle ilgilenmez. Külkedisi, perinin uyarısı üzerine gece yarısı büyünün bozulmasından önce balodan kaçar. Ayakkabının Kaybı: İkinci balodan kaçarken Külkedisi, camdan yapılma küçük ayakkabısının tekini merdivenlerde düşürür. Prensin Araması: Prens, kaybolan prensesi bulmak için ülkenin her yerinde ayakkabının sahibini aratır. Kimsenin ayağına uymayan ayakkabı, sonunda Külkedisi'nin evine gelir. Kimliğin Ortaya Çıkışı: Üvey kız kardeşlerinin denemesinden sonra Külkedisi, mutfak önlüğünün altından davet zarfını ve ayakkabısının diğer tekini çıkararak gerçek kimliğini kanıtlar. Mutlu Son: Peri, Külkedisi'ni tekrar prenses kıyafetlerine kavuşturur. Prens ve Külkedisi evlenirler, üvey anne ve kız kardeşleri ise yaptıklarından utanmaları gerektiği mesajını alır. Önemli Fikirler ve Gerçekler İyiliğin Zaferi: Masalın temel mesajı, Külkedisi'nin saf iyi yürekliliği, fedakarlığı ve sabrı sayesinde sonunda mutluluğa ulaşmasıdır. Üvey ailenin kötülükleri cezasız kalmaz. Kıskançlık ve Zalimlik: Üvey anne ve kız kardeşlerinin Külkedisi'ne karşı beslediği kıskançlık ve bunun sonucunda gösterdikleri zalim davranışlar, masalın önemli bir çatışma unsuru ve kötülüğün temsili olarak öne çıkar. Adalet ve Doğruluk: Masal, Perrault'nun masallarındaki geleneksel "adaletin yerini bulması" temasını sürdürmektedir. Külkedisi'nin acı çekmesinin ardından, iyi yürekliliğinin ve sabrının ödüllendirilmesiyle adalet sağlanır. Görünüşün Ötesindeki Değer: Üvey kız kardeşler ne kadar süslenmeye çalışsalar da, "üstü başı kül içindeki Külkedisi kadar güzel olamıyorlarmış." Bu, dış güzelliğin ötesinde içsel bir değerin ve saflığın daha çekici olduğu fikrini vurgular. Hayaller ve Gerçeklik: Külkedisi'nin baloya gitme hayalleri ve bu hayallerin peri sayesinde gerçeğe dönüşmesi, umudun ve mucizelerin gücünü gösterir. Matbaanın Rolü: Perrault hakkındaki giriş bölümünde, matbaanın Çin'den başlayarak Avrupa'ya yayılması ve Gutenberg'in çalışmalarıyla bir devrim yaratması anlatılmıştır. Matbaanın yaygınlaşması, "okur sayısını da olumlu etkilemiş okur sayısı giderek artmaya başladı. Okur sayısı çoğalınca daha çok kitap isteği doğdu. Kitaplara isteğin artması, kitap yazarlığını da arttırdı." Bu bilgi, Perrault gibi yazarların masallarının geniş kitlelere ulaşmasında matbaanın kritik rolünü vurgular. Bu brifing, "Külkedisi" masalının hem edebi ve tematik yönlerini hem de kaynağın sağladığı yazar ve yayıncılık bağlamındaki önemli bilgileri kapsamaktadır. ... Devamını Oku