Kitap, hava kargo taşımacılığı ile lojistik performans, insani gelişmişlik düzeyi, küresel rekabet gücü ve Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYİH) arasındaki ilişkiyi OECD ülkeleri özelinde incelemektedir. Çalışma, 2010, 2012, 2014, 2016 ve 2018 yıllarına ait verileri kullanarak Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM) ile analizler yapmıştır. Temel Temalar ve Bulgular 1. Hava Kargo Taşımacılığının Önemi ve Ekonomik Etkisi Kaynak, hava kargo taşımacılığının ülkelerin ekonomik kalkınması ve milli gelirleri üzerinde önemli bir etkiye sahip olduğunu vurgulamaktadır. "Hız, verimlilik, uluslararası ticaretin kolaylaştırılması ve yerel ekonomik katkılar gibi faktörler, hava kargo sektörünün ekonomik büyüme üzerindeki olumlu etkilerini göstermektedir." (s. 25). Özellikle COVID-19 pandemisi döneminde hava kargonun ticari faaliyetlerin devamlılığı için ne kadar kritik olduğu ortaya çıkmıştır. Hız ve Verimlilik: Hava kargo, taze ürünler, yüksek değerli mallar ve acil gönderiler için hızlı teslimat süreleri sunar, bu da iş süreçlerini optimize eder ve küresel tedarik zincirlerinde verimliliği artırır. Küresel Ticaretin Kolaylaştırılması: Küresel pazarlara hızlı erişim sağlayarak ihracat ve ithalat işlemlerini artırır, böylece ülkelerin uluslararası ticaret hacimlerini genişletmelerine ve ekonomik büyümelerini desteklemelerine olanak tanır (s. 25). Yerel Ekonomik Katkılar: Hava kargo sektörü, havaalanları, lojistik merkezleri ve destekleyici altyapıların inşası gibi yatırımları teşvik ederek yerel ekonomilere katkıda bulunur, iş olanakları yaratır ve hizmet sektörü talebini artırır (s. 25-26). GSYİH'ye Katkı: Dünya genelinde hava kargo taşıma miktarındaki artışın ülkelerin toplam GSYİH'ye doğrudan veya dolaylı olarak %1.2 oranında katkı sağladığı belirtilmiştir (s. 30). Pandemi Dönemi Vurgusu: 2020 Pandemisi'nde yolcu taşımacılığı dibe vururken, hava kargonun 128 milyar dolar gelir elde ederek sektörün hayati önemini ortaya koyduğu ifade edilmiştir (s. 69). 2. Lojistik Performans Endeksi (LPE) ve Ekonomik Büyüme İlişkisi Lojistik Performans Endeksi (LPE), ülkelerin küresel rekabet ortamında ekonomik kalkınmalarını değerlendirmek için önemli bir ölçüttür. Dünya Bankası tarafından yayınlanan LPE raporu, ülkelerin lojistik düzeylerini belirleyerek rekabetçi analizler için kullanılır (s. 38-39). Altı Alt Boyut: LPE, gümrük, altyapı, uluslararası gönderiler, lojistik kalite ve yeterlilik, takip ve izlenebilirlik, ve zamanlılık gibi altı alt boyuttan oluşur (s. 27, 47-50). Ülke Sıralamaları: Almanya, Hollanda ve Belçika gibi ülkeler LPE'de sürekli üst sıralarda yer alırken, Kolombiya ve Kosta Rika gibi ülkeler alt sıralarda yer almaktadır (s. 114). Türkiye, 29 OECD ülkesi arasında son 8 ülke sıralamasında yer almaktadır (s. 102). Ekonomik Gelişme ile İlişki: LPE değerleri ile ülkelerin ticaret hacmi ve ekonomik gücü arasında doğrudan bir ilişki olduğu belirtilmiştir. "Bir ülkenin ticari fonksiyonundaki artış ve başarı hiç şüphesiz lojistik operasyonlara yapılan yatırım ve önemden geçmektedir." (s. 39). Sürdürülebilirlik: Lojistik sektöründeki yetkinliğin, ülkelerin ekonomik özgürlüklerini ve rekabetlerinin sürdürülebilirliğini sağlaması açısından önemli olduğu vurgulanmaktadır (s. 39). 3. İnsani Gelişmişlik Endeksi (İGE) ve GSYİH'ye Katkısı İGE, ülkelerin sadece ekonomik açıdan güçlü olmasını değil, bireylerin de özgürlük ve fırsatlara erişimini, uzun ve sağlıklı yaşamalarını, bilgili olmalarını ve makul bir yaşam standardına sahip olmalarını ölçen bir kavramdır (s. 51-52). İGE ve Ekonomik Büyüme: İGE'nin ekonomik büyümeye doğrusal bir etki mekanizması olduğu ve eğitim, yaşam süresi, sağlık gibi temel bileşenlerin ekonomik kalkınmayı olumlu etkilediği belirtilmiştir (s. 55). Türkiye'nin Durumu: Türkiye'nin İGE sıralamasında 29 OECD ülkesi içerisinde son 3 ülke arasında yer alması, değerlendirme ve önlem alınması gereken önemli bir durum olarak vurgulanmıştır (s. 104). 4. Küresel Rekabet Endeksi (KRE) ve Ekonomik Bağlantı KRE, ülkelerin makro ve mikro ekonomilerinin ölçeklenerek, rekabet endekslerinin analiz edilmesini sağlar. Verimlilik, kurumlar, teknoloji ve politikalar gibi faktörler KRE'yi belirler (s. 32-33). SWOT Analizi: KRE, ülkelerin güçlü ve zayıf yönlerinin nümerik yüzdelerle raporlanması sonucunda oluşmuştur (s. 31). Faktörler: KRE, on iki ana başlık altında ölçülür ve faktör, verimlilik ve inovasyon temelli iktisadi gelişme unsurları göz önüne alınır (s. 33). Türkiye'nin Durumu: Türkiye, KRE verilerinde de GSYİH'de olduğu gibi son altı ülke arasındadır (s. 106). İnovasyon ve Teknoloji: Teknoloji kullanımının ve yenilikçi teknolojilerin, ülkelerin ulusal ve uluslararası düzeyde rekabetçi olmalarını sağladığı vurgulanmıştır (s. 32). 5. GSYİH'nin Sektörel Dağılımı ve Ekonomi Yaklaşımı GSYİH, bir ülkenin belirli bir dönemde ürettiği nihai mal ve hizmetlerin toplam değeridir ve ekonomik büyümenin temel göstergesidir. Sermaye Birikimi: Fiziki ve beşeri sermayenin yüksek olmasının, rekabet gücünü artırdığı ve sosyal refah seviyesinin yükselmesine neden olduğu belirtilmiştir (s. 93-94). Sektörel Katkılar: Hizmetler sektörü, dünya genelinde GSYİH'nin en hızlı büyüyen bileşenidir ve OECD ülkelerinde neredeyse %60'ını oluşturmaktadır. Sanayi ve tarım sektörleri de önemli katkı sağlar (s. 97). Türkiye'nin GSYİH'si: Türkiye'nin GSYİH sıralamasında 29 OECD ülkesi içerisinde son 6 ülke arasında yer aldığı belirtilmiştir (s. 105). 6. Hipotez Test Sonuçları (YEM Analizi) Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM) analizi ile kurulan hipotezler ve sonuçları şunlardır (s. 109-110): H1: Ülkelerin lojistik performansları, küresel rekabet gücünü olumlu (pozitif) yönde etkilemektedir. (KABUL) H2: Ülkelerin İnsani gelişmişlik düzeyleri, hava taşımacılığında kargo kapasitesini olumlu (pozitif) yönde etkilemektedir. (DESTEKLENMEDİ) H3: Ülkelerin İnsani gelişmişlik düzeyleri, küresel rekabet gücünü olumlu (pozitif) yönde etkilemektedir. (KABUL) H4: Ülkelerin lojistik performansları, hava taşımacılığında kargo kapasitesini (pozitif) yönde etkilemektedir. (KABUL) H5: Ülkelerin küresel rekabet güçleri, gayrı safi yurtiçi hasıla üzerinde olumlu (pozitif) yönde etkilemektedir. (KABUL) H6: Ülkelerin hava taşımacılığındaki kargo kapasiteleri, küresel rekabet gücünü olumlu (pozitif) yönde etkilemektedir. (KABUL) H7: Ülkelerin hava taşımacılığındaki kargo kapasiteleri, gayrı safi yurtiçi hasıla üzerinde olumlu (pozitif) yönde etkilemektedir. (DESTEKLENMEDİ) YEM modellemesi, insani gelişmişlik, hava taşımacılığı ve ekonomi arasındaki doğrudan bağlantıyı anlamlı bir yönde sonuçlandıramamıştır. Bunun temel nedeni, hava taşımacılığının her ülke ve bölge özelinde heterojen yapısı ve veri setlerinin yıl bazında değişiklik göstermesi olarak açıklanmıştır (s. 138). Ancak, hava lojistiği ve küresel rekabetin GSYİH üzerinde pozitif etkisi olduğu kanıtlanmıştır (s. 138). Önemli Fikirler ve Gerçekler Hava Kargonun Stratejik Rolü: Hava kargo, küresel tedarik zincirinde verimliliği ve hızı artırmanın temel anahtarı olarak tanımlanmaktadır. Özellikle e-ticaretin gelişimi ve pandemi gibi kriz dönemlerinde hayati bir rol oynamıştır. Lojistik Performansın Çekirdek Niteliği: Lojistik performans, bir ülkenin ekonomik kalkınması ve küresel rekabetçiliği için temel bir belirleyicidir. Gümrükleme verimliliği, altyapı kalitesi ve zamanında teslimat gibi alt bileşenler kritik öneme sahiptir. İnsani Gelişmenin Entegrasyonu: Ekonomik büyümenin tek başına gelişmişlik göstergesi olmadığı, insani faktörlerin (eğitim, sağlık, yaşam standardı) de ülke kalkınmasında merkezi bir rol oynadığı vurgulanmaktadır. Küresel Rekabetçiliğin Çok Boyutluluğu: Küresel rekabet, sadece ekonomik güçle değil, teknolojik gelişim, inovasyon yetkinliği, iş gücü yeterliliği ve kurumsal yapılarla da ilişkilidir. Türkiye için Çıkarımlar: Çalışma, Türkiye'nin hem LPE hem de İGE ve KRE sıralamalarında OECD ülkeleri arasında alt sıralarda yer aldığını göstermektedir. Bu durum, Türkiye'nin lojistik altyapısını güçlendirme, insani gelişmişlik düzeyini artırma ve küresel rekabetçiliğini yükseltme ihtiyacına işaret etmektedir. Öneriler ve Gelecek Stratejileri Kaynak, Türkiye özelinde de dahil olmak üzere, hava kargo taşımacılığının ve genel lojistik sektörünün geliştirilmesi için bir dizi önemli öneride bulunmaktadır: Multimodal ve İntermodal Taşımacılık Entegrasyonu: Lojistik köy projeleri ile hava kargo alanlarının diğer taşıma modlarıyla (kara, deniz, demiryolu) entegrasyonunun sağlanması, verimliliği artıracaktır. Teknolojik Yatırımlar: Yükselen teknolojik trendlerin saha çalışmalarına dahil edilmesi ve kullanım alanlarının oluşturulması. İnsansız hava araçlarının (İHA) kontrollü ve yasal çerçevede kullanılmasına yönelik çalışmaların hızlandırılması. İstihdam ve Eğitim: Hava lojistiği alanında yeni iş sahalarının açılması, meslek okullarının ve üniversite bölümlerinin oluşturulması ile nitelikli personel yetiştirilmesi. Gümrük ve Sınır Mevzuatının İyileştirilmesi: Gümrük ve sınır mevzuatlarının güncel ekonomik ve ticari ihtiyaçlara göre yeniden incelenmesi ve ekonomiye sekte vurmadan planlanması. Bölgesel ve Küresel Hub Oluşturma: Türkiye'nin coğrafi konumu nedeniyle küresel hava lojistiği merkezi olabilmesi adına bölgesel ve küresel hava kargo üslerinin (hub ve spoke) oluşturulması. Afet Lojistiği Üsleri: Afet lojistiği üslerinin hava kargo ile entegre bölgesel yapılanma içinde kullanılması. Kullanılmayan Hava Limanlarının Aktif Hale Getirilmesi: Tam zamanlı kullanılmayan hava limanlarının aktif kullanıma açılacak şekilde dizayn edilmesi. Bu öneriler, ülkelerin ekonomik büyümesini, ticari rekabetini ve refah düzeyini artırmak için hava kargo taşımacılığının sunduğu potansiyeli tam olarak kullanabilmeleri adına kritik öneme sahiptir. ... Devamını Oku