Kaynak Bilgisi Kitap Adı: Püsküllü Rike Yayına Hazırlayan: Hasan Yiğit Yayınevi: Başlık Yayınları (Hiperlink Eğitim İletişim Yay. Gıda. San. ve Tic. Ltd. Şti’nin tescilli markasıdır.) Baskı Yılı: 2022 ISBN: 978-625-8228-84-7 e-ISBN: 978-625-8228-85-4 Seri: Başlık Yayınları; 191; Perrault Masalları; 9 Yazar (Hasan Yiğit): Denizli-Çivril doğumlu, Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmeni. Çocuk Edebiyatı alanında üç yüzü aşkın kitap yazmıştır. Charles Perrault (Orijinal Yazar Hakkında Bilgi):1628-1703 yıll arı arasında Paris'te yaşamış Fransız yazar. İlk kitabı "Büyük Louis Dönemi" ile tanınır. Asıl ününü, halk masallarından derlediği ve çocuklar için yazdığı "Masallar" adlı kitapla kazanmıştır. Perrault'nun masallarındaki bakış açısı, kadınları boyun eğen ve eve kapanan, erkekleri güçlü ve egemen gösterdiğinden günümüz insan hakları anlayışına uymadığı belirtilmiştir. Çocukların söz dinleyen ve uysal olması istenmiştir. Günümüzde ise kadın-erkek eşitliği, çocukların sorgulayan ve düş gücünü geliştiren bireyler olarak yetişmesi gerektiği vurgulanmıştır. Perrault'nun eserleri Avrupa'da halk masallarının derlenmesi ve yayımlanması konusunda bir çığır açmıştır. Masalın Ana Temaları ve Önemli Fikirleri 1. Dış Görünüş ve İç Güzellik/Akıl Zıtlığı Püsküllü Rike'nin Çirkinliği ve Akıllılığı: Masalın başından itibaren Rike'nin "yamru yumru, biraz kambur" ve "çok çirkin" olduğu vurgulanırken, aynı zamanda "çok akıllı" olduğu belirtilir. Peri, Rike'nin dış güzelliği olmadığını ancak "onda, kimsede olmayan bir özellik var," diyerek aklını işaret eder. Annesi onu hem yakışıklı hem de zeki istediğinde peri, "Üzgünüm, bu konuda bir şey yapamam. Bir özelliğini daha söylemeliyim oğlunun: Aşırı zekâsından sevdiklerine de verebilecek," der. Güzel Prensesin Akılsızlığı: Komşu ülkenin prensesi "inanılmaz güzel" olarak tasvir edilirken, ne yazık ki "akılsız. Kafasında akıl diye bir şey yok" olduğu belirtilir. Hatta prensesin absürt davranışları (kedi sütümü içti demesi, suyu dökmesi vb.) örneklerle anlatılır. Çirkin Küçük Prensesin Akıllılığı: Güzel prensesin kız kardeşi ise "çok çirkin" ama "çok fazla akıl var. Kafasından akıl taşacak. Kendisini dış güzelliği ile değil, aklıyla çevresine sevdirecek" şeklinde tanıtılır. Toplumsal Algı: Halk arasında da bu zıtlıklar konuşulur; güzel prensesin akılsızlığına "büyük haksızlık" denilirken, çirkin ama akıllı küçük prensesin zekasıyla herkesi şaşırttığı dillendirilir. Kral bile küçük kızının akıllı olmasına rağmen çirkinliğinden dolayı ona devlet sorumluluğu vermek istemezken, akıllanan büyük kızına hemen görevler vermeye başlar. 2. Sevginin Dönüştürücü Gücü ve Özveri Peri'nin Kehaneti/Yardımı: Peri, hem Rike'nin annesine hem de güzel prensesin annesine benzer şartlar sunar: Rike'nin çirkinlikten kurtulması için "güzel biri tarafından sevilirse, seven güzelin onu çirkinlikten kurtarabileceğini" söyler. Güzel prensesin akıllanması için ise "Çirkin ama akıllı bir genç kızınızı severse, ona akıl verebilir. Ancak kızınızın da onu sevmesi, onu çirkinlikten kurtarması gerekir. Yani her iki taraf da birbirini sevecek, arada gerçek bir sevgi doğacak, ikisi de özveride bulunacak. O zaman kızın akıllanır." Bu, sevginin karşılıklı bir alışveriş ve özveri gerektirdiğini gösterir. Rike'nin Özverisi: Rike, prensesin kendisini sevmediğini ve evlenmeyeceğini anladığında, perinin kendisini eski çirkin durumuna döndürdüğünü fark eder. Buna rağmen, "Benden de size verdiğim aklımı geri almam beklenir. Ben bunu yapmayacağım. Çünkü sizi seviyorum. Zararı yok, ben çirkin olarak kalayım. Ama sevdiğim kızı akılsız olarak bırakmayayım. Akıllı olarak yaşayın prenses," diyerek büyük bir özveri gösterir. Prensesin Uyanışı: Rike'nin bu özverisi, prensesi derinlemesine düşündürür. "Ona hakkım var mı?" diye sorgulayarak kendi bencilliğini fark eder ve Rike'yi durdurarak onunla evlenmeyi kabul eder. Bu an, prensesin sadece akıl kazanmakla kalmayıp, empati ve gerçek sevgi kavramını da anladığı dönüm noktasıdır. Sevginin Fiziksel Dönüşümü: Masalın sonunda, prenses Rike'yi sevgisiyle kabul ettiğinde, Rike'nin aniden "Çok şık, çok yakışıklı, çok sevimli bir delikanlıya dönüşmüş" olması, sevginin sadece ruhsal değil, fiziksel dönüşümü de beraberinde getirdiğini vurgular. Rike'nin "Sevginin gücüyle olur," sözü bu temayı pekiştirir. 3. Akıl ve Zekanın Değeri Akılsızlığın Yıkıcı Etkileri: Güzel prensesin akılsızlığı, hem annesini üzer hem de kendisinin toplumdan soyutlanmasına (ormana kaçmasına, kimseyle konuşmak istememesine) neden olur. Akılsızlığı yüzünden sürekli azarlanması, içe kapanmasına yol açar. Zekanın Övgüsü: Akıllı Püsküllü Rike, çirkinliğine rağmen zekasıyla hayranlık uyandırır. Küçük çirkin prenses de aynı şekilde zekasıyla öğretmenlerini şaşırtır ve ablasının gölgesinde kalmasına rağmen aklı takdir edilir. Akıl Kazanma Arzusu: Prensesin Rike'den akıl alma isteği öylesine yoğundur ki, bir yıl beklemek gerektiğini anlayınca "Akıllanmak için bir yıl bekleyemezmiş. Akıllanma umudu doğar da bir yıl beklenir miymiş?" diye tepki verir. Bu, aklın ne kadar değerli olduğunun bir göstergesidir. 4. Söz Verme ve Sorumluluk Verilen Sözün Önemi: Prensesin Rike ile akıl karşılığında evlenme sözünü hatırlamaması, akılsız olduğu döneme atfedilir. Ancak anne ve peri, prensesin bu sözü tutması gerektiğini hatırlatarak sorumluluğu vurgular. Prensesin ilk başta "akılsızca verilen bir sözün tutulması beklenemez öyle değil mi?" demesi, aklın ve bilincin söz verme mekanizmasındaki rolünü düşündürür. Prensesin Sorumluluğu Kabulü: Rike'nin özverili davranışı karşısında prenses, kendi sorumluluğunu ve bencilliğini idrak ederek sözünü tutmaya karar verir. Bu, kişisel gelişimin ve ahlaki sorumluluğun önemini gösterir. Masaldan Önemli Alıntılar "Biri diğerine akıl, diğeri öbürüne güzellik verecek sevgiyi yaratabilmişler mi? İkisi de gereken özveriyi gösterebilecek mi?" (Önsöz) Peri, Rike hakkında: "Oğlunun dış güzelliği yok, evet, ama onda, kimsede olmayan bir özellik var. Neymiş o özellik? Akıl." Peri, güzel prenses hakkında: "Ne yazık ki kızınız bunca güzelliğine karşılık akılsız. Kafasında akıl diye bir şey yok." Prensesin akıllanmadan önceki düşüncesi: "Keşke daha az güzel olsaydım da biraz daha fazla akıllı olsaydım." Rike'nin prensese özverisi: "Zararı yok, ben çirkin olarak kalayım. Ama sevdiğim kızı akılsız olarak bırakmayayım. Akıllı olarak yaşayın prenses. Ben ülkeme geri dönüyorum. Hoşça kalın." Prensesin uyanışı: "Rike beni akıllı yaptı. Bana aklından verdi, akıllı yaptı. Aşağılanmaktan, azarlanmaktan kurtuldum. Ben onun güzelliğini, yakışıklılığını elinden aldım. Onunki sevgi, benimki ise bencillik. Ben ömür boyu akıllı ve güzel olacağım. Rike ise ömür boyu akıllı ama çirkin olacak. Buna hakkım var mı?" Rike'nin dönüşümü ve sözleri: "Sevginin gücüyle olur." Sonuç "Püsküllü Rike" masalı, dış görünüşün aldatıcılığını, asıl değerin akıl ve iç güzellikte olduğunu işler. Ancak bu masalın en güçlü mesajı, gerçek sevginin bencillikten arınmış, karşılıklı özveri gerektiren ve dönüştürücü bir güç olduğudur. Akıl ve güzellik gibi özelliklerin, gerçek sevgi ve özveri olmadan eksik kalacağı, ancak bu değerlerle birleştiğinde bireyi ve ilişkileri tamamlayacağı vurgulanır. ... Devamını Oku