Yazar ve Uzmanlık Alanı Doç. Dr. Ersan BERKSEL, 8 Eylül 1956'da Lefkoşa'da doğmuş deneyimli bir İç Hastalıkları Uzmanıdır. Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi mezunu olan Berksel, Ankara'da Dahiliye alanında uzmanlaşmıştır. Gülhane Tıp Akademisi'nde nefroloji eğitimi alarak Lefkoşa Burhan Nalbantoğlu Devlet Hastanesi Dahiliye Servisi'nde çalışmaya başlamış ve "Periton Diyaliz (CAPD)" ve "Kalıcı Katater İmplantasyon" uygulamalarını KKTC'de ilk gerçekleştiren hekim olmuştur. Kariyerinde Diyaliz Ün itesi Sorumlu Hekimliği, Başhekim Yardımcılığı ve Başhekimlik gibi önemli görevlerde bulunmuştur. Emekli olduktan sonra Kıbrıs İlim Üniversitesi'nin (KİÜ) kuruluşunda yer almış, Mütevelli Heyet Üyesi ve Mütevelli Heyeti Eş Başkanı olarak görev yapmıştır. Halen KİÜ'de yarı zamanlı öğretim üyesi olarak görevine devam etmektedir. Dr. Berksel'in tıp alanında "EKG’ye Giriş" ve "Temel EKG Ders Kitabı" isimli dört yayımlanmış kitabı bulunmaktadır. Ayrıca Kıbrıs'ın yakın tarihi ile ilgili "Günahları ve Sevapları ile TMT" ve "Sömürgeden Kıbrıs Cumhuriyetine" adlı kitapları da mevcuttur. Bu sözlük, yazarın tıp terminolojisi alanındaki bilgi birikimini yansıtmaktadır. Kitabın Amacı ve Önemi Yazar, önsözde kitabın temel amacını ve tıp terminolojisinin önemini şu sözlerle açıklamaktadır: "SAĞLIK insanlık tarihi boyunca statü fark etmeksizin hepimiz için en değerli varlık olagelmiştir. Bu nedenle de ciddiyet, disiplin ve en önemlisi de standardizasyon gerektiren bir iştir." Bu standardizasyon ihtiyacına binaen, "milattan öncesinden bu yana, ilk hekimlerin de çabalarıyla, tıp bilimlerine özel ve dünyanın neresine giderseniz gidin sağlık ile uğraşan her profesyonelin anlayacağı bir dil olarak 'TIP TERMİNOLOJİSİ' ortaya çıkmıştır." Bu durum, tüm sağlık profesyonellerine büyük kolaylık sağlamıştır. Kitap, tıp fakülteleri ve diğer sağlıkla ilgili fakülte programlarındaki eğitimin verimliliği için tıp terimlerinin anlamlarının iyi bilinmesinin gerekliliğine vurgu yapmaktadır. Bu nedenle sözlük, "doktorlara, tıp öğrencilerine ve sağlık alanında eğitim alan diğer öğrenciler başta olmak üzere ihtiyaç duyan tüm sağlık profesyonellerine katkıda bulunacağına inanıyorum" ifadesiyle geniş bir kitleye hitap etmeyi hedeflemektedir. Uluslararası nitelikteki tıp terimlerinin çoğu Grekçe ve Latince kökenli olup, bu sözlükte Türkçe okunuşlarına göre yazılmış ve açıklamaları yapılmıştır. Birçok terimin kökeni de belirtilmiştir. Ana Temalar ve Önemli Bölümler Kitap, tıp terimlerini kapsamlı bir şekilde sunmakla birlikte, özellikle vücut yapısı ve fonksiyonlarıyla ilgili temel kavramlara odaklanmaktadır. Anatomik Pozisyon: Kitabın ilk terimlerinden biri olan "Anatomik Pozisyon," vücudun standart duruşunu tanımlar: "Ayakta, yüz karşıya dönük, baş ve omuzlar dik, bacaklar bitişik ve ayaklar öne aynı yöne bakar, kollar iki yanda sarkık ve avuç içleri karşıya bakar şeklindeki pozisyondur." Bu, anatomik tanımlamalar için temel bir referans noktasıdır. Vücut Düzlemleri: Vücuttaki farklı yapıların birbiriyle ilişkisini tanımlamak için kullanılan üç temel düzlem açıklanmıştır: Sagital veya longitudinal düzlem: Vücudu önden arkaya dik keserek sağ ve sol parçalara ayırır. Eşit parçalara ayıranına "mid sagital düzlem" denir. Transvers veya horizontal veya aksiyal düzlem: Vücudu enine keserek üst ve alt parçalara ayırır. Frontal veya vertikal düzlem: Vücudu yukarıdan aşağıya ön ve arka diye iki parçaya ayırır. Kitapta, bu düzlemlerin vücudu eşit parçalara ayırmasının şart olmadığı özellikle belirtilmiştir. Vücut Bölgeleri: Latince ve Grekçe kökenli terimlerle vücut bölgeleri detaylandırılmıştır. Örneğin, "Rejyo kapitis" (Baş bölgesi), "Rejyo fasyalis" (Yüz bölgesi), "Rejyo pektoralis" (Göğüs ön bölgesi) gibi tanımlamalar yer alır. Özellikle karın bölgesi, hayali çizgilerle dokuz kısma ayrılarak detaylıca açıklanmıştır: "Mide bölgesi veya epigastrium," "Sağ ve sol hipokondriyak bölge," "Göbek bölgesi veya rejyo umblikalis," "Sağ ve sol bel bölgesi" ve "Pubis bölgesi veya hipogastrik bölge." Vücut Yapısı ile İlgili Tıp Terimleri: Vücudun çeşitli kemik, organ ve uzuvlarına ait terimler listelenmiştir. Örnekler arasında: Toraks: Göğüs boşluğu veya göğüs. (Grekçe; thorax) Klavikula: Köprücük kemiği. (Latince; clavicula) Kolumna vertebralis: Omurga. (Latince; columna vertebralis) Kosta veya kot: Kaburga. (Latince; costa, Fransızca; cote) Humerus: Kol kemiği. (Latince; humerus) Femur: Uyluk kemiği veya kalça ile diz arasındaki kemik. (Latince; femur) Kranyum: Kafatası. (Grekçe ve Latince; cranium) Serebrum veya ensefalon: Beyin. (Latince; cerebrum, Grekçe; encephalon) Kardiya veya kor: Kalp. (Grekçe; cardia, Latince; cor) Pnömon: Akciğer. (Latince; pulmo, grekçe pneumon) Hepar: Karaciğer. (Grekçe; hepar) Nefros veya ren: Böbrek. (Grekçe; nephros, Latince; ren) Uterus veya histera: Rahim veya döl yatağı. (Latince; uterus, Grekçe; hystera) Aort: Vücudun en büyük damarı. Ana atardamar. (Grekçe; aorta) Derma veya kutis: Deri. (Grekçe; derma, Latince; cutis) Bu bölüm, anatomik terimlerin doğru anlaşılması için temel bir rehber sunmaktadır. Türkçe Harflerle Yazılan Tıp Terimleri: Kitabın büyük bir kısmını oluşturan bu bölüm, alfabetik sıraya göre düzenlenmiş binlerce tıp terimini içermektedir. Her terimin Türkçe okunuşu, anlamı ve kökeni (Latince, Grekçe, Fransızca, İngilizce veya Arapça) belirtilmiştir. Bu bölüm, okuyucuların karmaşık tıp terimlerini kolayca anlamasına yardımcı olmayı amaçlamaktadır. Örneğin: Abazi: "Kaslardaki koordinasyon bozukluğuna bağlı yürüme zorluğu, yürüyememe." (Grekçe; abasia). Ablasyon: "Ablasyon kalpteki ritim bozukluklarının tedavisinde kullanılan bir yöntem olup sıcak ve soğuk ablasyon olarak iki türü vardır. Elektrofizyolojik çalışma ile ritim bozukluğuna neden olan bölge tespit edilerek ablasyon tedavisi ile ortadan kaldırılabilir. Ablasyonun kelime anlamı yok etmek veya hasar vermektir." (Latince; ablatio). Akut: "Tıpta ani, birden başlayan, çabuk ilerleyen ve genellikle günler içerisinde iyileşen hastalıklara akut hastalık, bunun zıddı olan yani iyileşmeyen, müzmin olan hastalıklara da kronik hastalık denir. Subakut hastalık ise akuttan daha az hızla seyreden hastalıklar için kullanılır. Subakut hastalıklar haftalar, aylar içerisinde iyileşirler." (Latince; acutus). Anemi: "Kandaki hemoglobin değerinin normalden düşük olması veya kansızlık." (Grekçe; anaemia). Antikor veya immünglobulin: "Vücuda giren antijenleri etkisiz hale getirmek için bağışıklık sisteminin ürettiği glikoprotein yapısındaki moleküllerdir." (Latince; anticorpus, İngilizce; antibody). Demans: "İlerleyici beyin fonksiyon bozukluğu veya bunama." (Latince; dementia). EKG (Elektrokardiyografi): "Kalbin elektriksel aktivasyonunun vücut yüzeyine yerleştirilen elektrotlar yardımıyla elektrokardiyografi kâğıdı (kalp şeridi) üzerine yazılmasıdır. Elektrokardiyografi, kardiyolojide çok önemli yer tutan, yararlı bilgiler veren laboratuvar yöntemlerinden birisidir... ancak teşhis için mutlak ve tek bulgu değildir." Enfarktüs veya infarktüs: "Kalp, beyin, akciğer gibi organları besleyen atardamarların genellikle bir pıhtı ile tıkanması sonucunda o damarın beslediği dokuya oksijen gidememesi sonucunda dokuda nekroz (harabiyet) oluşması. Enfarktüs kalpte olursa miyokard enfarktüsü, akciğerde olursa akciğer enfarktüsü, beyinde olursa serebral enfarktüs, böbrekte olursa renal enfarktüs olarak isimlendirilir." (Latince; infarctus). Hipotansiyon: "Kan basıncının (tansiyon) normalden düşük olması." (Latince; hypotensio). İskemi: "Yeterli miktarda kanlanamama veya herhangi bir organa yeterli miktarda kan gidememesi. Kanlanma azlığı." (Grekçe; ischaemia). Otoimmün hastalık: "Vücudun kendi hücrelerini yabancı addederek onlara karşı bağışıklık yanıtı oluşturmasıdır... Bağışıklık sisteminin yabancı hücrelerle vücut hücrelerini ayırt edememesi, tanıyamaması veya vücut hücrelerini yabancı hücre addetmesi durumunda bağışıklık sistemi vücut hücrelerine karşı antikor oluşturarak onlara zarar verir." Şok: "Dokuların yetersiz kanlanması veya hipoperfüzyonu sonucu ortaya çıkan bir sendrom. Şokta dokulara yeterli kan gidemez, metabolizma artıkları temizlenemez ve dokular oksijensiz kalır." (İngilizce; shock). Sonuç Doç. Dr. Ersan BERKSEL'in "Tıp Terimleri Sözlüğü", geniş kapsamı, yazarın engin deneyimi ve tıp terimlerinin kökenlerine yer vermesiyle öne çıkan değerli bir kaynak niteliğindedir. Sağlık profesyonelleri ve öğrenciler için temel bir referans kaynağı olmayı hedefleyen bu kitap, tıp terminolojisinin karmaşık yapısını anlaşılır bir dille sunarak sağlık alanında iletişimin ve eğitimin kalitesini artırmayı amaçlamaktadır. Kitap, anatomik tanımlamalardan hastalık isimlerine, tanı yöntemlerinden tedavi şekillerine kadar geniş bir yelpazede bilgi sunarak, tıp bilimindeki temel kavramların kavranmasına önemli bir katkı sağlamaktadır. ... Devamını Oku