1. Yayın ve Künye Bilgileri Kitabın Adı: Kuyruksuz Tilki Yayın Hazırlayan: Hasan Yiğit Yayınevi: Başlık Yayınları (Hiperlink Eğitim İletişim Yay. Gıda. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin tescilli markasıdır.) Baskı: 1. Baskı, İstanbul, 2022 ISBN: 978-625-8228-29-8 e-ISBN: 978-625-8228-39-7 Konu Sınıflandırması: Çocuk hikayeleri, Masallar Telif Hakları: Tüm hakları saklıdır. Yazar ve yayıncının izni olmaksızın çoğaltılamaz veya kopyalanamaz, ancak kaynak gösterilerek kısa alıntı yapılabilir. Yayınevi Nit eliği: Uluslararası bir yayınevidir. 2. Hasan Yiğit Hakkında Doğum Yeri: Denizli-Çivril Mesleği: Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmeni Eserleri: Çocuk Edebiyatı alanında üç yüzü aşkın kitap yazmıştır. İlkokul ve ortaokul öğrencileri için yazdığı kitaplar ilgiyle okunmaktadır. 3. Ezop Hakkında (M.Ö. 620-560) Anadolulu Kökeni: Ezop, Homeros, Herodot ve Hipokrat gibi birçok İlk Çağ bilim ve sanat insanı gibi bir Anadolu insanıdır. Doğum Yeri: Günümüzdeki Sivrihisar olduğu sanılmaktadır. Doğduğu yıllarda bu bölgede Frigler yaşamaktaydı. Hayatı: İyi bir eğitim almış, gençliğinde Frigya askeri olarak Eski Yunanlılarla yapılan bir savaşa katılmış ve esir düşmüştür. Yunanistan’da İadmon adlı biri tarafından köle olarak satın alınmıştır. Öğretmenliği ve Fabl Türü: Efendisi İadmon, Ezop'un okuryazar ve bilgili olduğunu anlayınca onu çocuklarının öğretmeni olarak görevlendirmiştir. Ezop, çocuklara masallar anlatmayı sevmiş ve anlattığı masallar çevresinde duyulmaya başlamıştır. Fabl Tanımı: “Ezop’un anlattığı masallarda olaylar kısa tutuluyor, sonunda dinleyene bir ders, bir öğüt veriliyordu. Masal kahramanları insanlardan çok, hayvanlardan ve bitkilerden oluşuyordu. Böylece, kahramanları bitkilerden ve hayvanlardan oluşan, konusu kısa tutulan, sonunda bir ders, bir öğüt veren masal türü ortaya çıktı. Bu masal türüne fabl adı verildi.” Özgürlüğüne Kavuşması: Çocukları iyi yetiştirdiği için efendisi İadmon tarafından özgürlüğüne kavuşturulmuş ve Atina’ya gitmiştir. Hıristiyanlık ve Masalların Yayılması: Yüzyıllar sonra kilise, dini öğretisini tanıtmak ve yaymak için Ezop masallarını kullanmıştır. O dönem insanlarının çoğunun okuryazar olmaması nedeniyle, dinsel söylemlerin bu masallar aracılığıyla kavratılmaya çalışılması anlaşılırdır. Ölümü: Atina’daki zorba yönetici Peisistratos’a karşı çıktığı için tutuklanmış ve bir uçurumdan atılarak öldürülmüştür. Mirası: Ölümünden sonra fabl türündeki masalları geniş bir alana yayılmış, hatta Ezop’la ilişkisi olmayan birçok masal da Ezop masalı olarak kabul edilmiştir. Fransız masalcısı La Fontaine de Ezop masallarından yararlanmıştır. İlk Derleme: “Kiliselerin çok kullandığı Ezop masalları, ilk kez Yunanlı bir papaz olan Planudes tarafından derlenmiş, bir kitap olarak düzenlenmiş, Ezop’un Hayatı adıyla yayınlanmıştır.” Sanatsal Miras: Masallarından başka çok sayıda heykel, büst ve ünlü ressamlar Velasquez ile Goya tarafından yapılan tablolar kalmıştır. 4. Önsöz ve Masal Özetleri Kitapta, Ezop’un anlattığı beş masal yer almaktadır: Kuyruksuz Tilki, Övünmeyi Seven Sporcu, Avcı ile Keklik, Komşu Kurbağalar, İnsan ve Akıl. 4.1. Kuyruksuz Tilki Ana Tema: Aldatmaca, kurnazlık, pişmanlık ve ders alma. Özet: Kuyruğuyla övünen ve kurnazlıklarıyla bilinen bir tilki, ayıdan balık çalar. Ayı, tilkiyi yakalayıp kuyruğunu pataklar. Daha sonra tilki, zehirlenen ayıya yardım ederek onun hayatını kurtarır ve aralarında dostluk başlar. Ancak tilki kurnazlıklarından vazgeçmez. Bir av sırasında avcılardan kaçarken kuyruğunu kaybeder. Diğer tilkilerle alay konusu olmamak için onlara kuyruğunu bir bilginin tavsiyesi üzerine kestiğini söyler, ancak yaşlı bir tilki onun yalanını fark eder ve ona güvenilmez biri olduğunu hatırlatır. Tilki, ölene dek "kuyruksuz tilki" olarak anılır. Ders: Yalancılık ve aldatmaca er ya da geç ortaya çıkar ve kişiyi itibarından eder. Zor durumda kalan birine yardım etmek, geçmişteki düşmanlıkları bile telafi edebilir. 4.2. Övünmeyi Seven Sporcu Ana Tema: Boş övünme, gerçek dışı iddialar ve bunların sonuçları. Özet: Midilli Adası'nda her yıl spor yarışmalarına katılan ancak başarılı olamayan bir genç, sürekli başarılarından söz etmeyi sever. Rodos'ta uzun atlama yarışmasında altmış adım atladığını iddia eder. Dinleyenler inanmasa da o, övünerek iki kez daha atladığını söyler. Midilli'nin bilge yaşlılarından biri, gencin yalan söylediğini anlar ve ondan Midilli'de de atlamasını ister. Genç, yalanının ortaya çıkacağını bildiği için bir işi olduğunu bahane ederek hızla oradan uzaklaşır. Ders: Gerçek olmayan başarılarla övünmek, utanç verici bir şekilde ortaya çıkmaya mahkumdur. İnsanların sözlerinden çok, eylemleri önemlidir. 4.3. Avcı ile Keklik Ana Tema: Fedakarlık, ihanet ve çıkarcılık. Özet: Geçimini keklik avlayıp satarak sağlayan bir avcı, keklikleri yakalamak için kullandığı kafesteki kekliği yem olarak kullanır. Bir gün konukları geldiğinde evde yemek olmayınca, bu kekliği kesmeye karar verir. Keklik, canını kurtarmak için avcıya yalvarır ve yıllardır ona hizmet ettiğini, kendi soyundan olanları avlamasına yardımcı olmaya devam edeceğini söyler. Avcı, kekliğin kendi soydaşlarına ihanet etme isteğini duyunca ona acımaz ve kekliği kesip konuklarına ikram eder. Ders: Kişisel çıkar uğruna kendi soydaşlarına ihanet eden veya başkalarını tehlikeye atan kişilere merhamet gösterilmez. Sadakat ve etik değerler önemlidir. 4.4. Komşu Kurbağalar Ana Tema: Alışkanlıkların gücü, risk algısı ve değişim. Özet: Biri gölde, diğeri kurumakta olan bir bataklıkta yaşayan iki komşu kurbağa vardır. Göl kurbağası, bataklık kurbağasına göle taşınması için sürekli telkinde bulunur, bataklığın kuruyacağını ve gölün daha güvenli ve rahat olduğunu söyler. Bataklık kurbağası ise alışkanlıklarını ve komşularını bırakmak istemez. Göl kurbağası, "Tavşanlarla Kurbağalar" masalını anlatarak kurbağaların ürkek canlılar olduğunu ve en güvenli yeri seçmeleri gerektiğini vurgular. Bataklık kurbağası sonunda gitmeye karar verir ancak yolda araçlara dikkat etmeyi bilmediği için ezilir. Ders: Güvenli ve doğru olanı bildiği halde alışkanlıklarına bağlı kalmak, felaketle sonuçlanabilir. Değişime direnmek ve çevresel tehlikeleri göz ardı etmek risklidir. 4.5. İnsan ve Akıl Ana Tema: İnsan aklının üstünlüğü, yaratıcılık ve sorun çözme yeteneği. Özet: Eski inanışa göre Zeus, tüm hayvanları farklı özelliklerle yaratır: balinaların büyüklüğü, albatrosların kanat açıklığı, aslanların gücü, fillerin iriliği ve yılanların boğma yeteneği gibi. En son insanı yaratır. İlk başlarda insanlar zayıf oldukları ve diğer hayvanlara yem oldukları için Zeus'un kendilerine haksızlık ettiğini düşünürler. Zeus'a şikayetlerini ilettiklerinde, Zeus onlara “Ben size bütün canlılardan üstün olmanızı sağlayacak bir özellik verdim. Bu yüzden sizi yaratmayı en sona bıraktım. Size özene bezene akıl verdim. Akıl, canlılara verebileceğim en büyük armağanımdır.” der ve insanların akıllarını kullanarak yüzebilecekleri, uçabilecekleri ve hızlı gidecek araçlar yapacaklarını söyler. İnsanlar, akıllarını kullanarak her istediklerini elde edebileceklerini anlarlar. Ders: İnsanlar fiziksel olarak diğer canlılardan zayıf görünse de, akıl ve zeka sayesinde doğadaki en üstün varlık haline gelmişlerdir. Akıl, sorunları çözme ve her türlü aracı yaratma gücünü sağlar. 5. Genel Değerlendirme Bu Ezop Masalları derlemesi, çocuk edebiyatı kapsamında ahlaki dersler ve öğütler veren fabl türünün temel özelliklerini yansıtmaktadır. Masallar, hayvan ve bitki karakterler aracılığıyla insanların çeşitli davranışlarını (kurnazlık, övünme, ihanet, alışkanlıklara bağlılık ve akıl kullanımı) eleştirel bir gözle inceleyerek okuyucuya yaşam dersleri sunar. Kitap, Ezop'un yaşamı ve masallarının tarihi bağlamı hakkında da bilgilendirici detaylar içermektedir, bu da masalların kültürel ve edebi önemini vurgular. Özellikle "İnsan ve Akıl" masalı, insanlığın evrimindeki en kritik faktör olarak aklın rolünü güçlü bir şekilde vurgulamaktadır. ... Devamını Oku